Paaseiland
Harm en Cindy op reis
Navigatie
Paaseiland
Paaseiland moest en zou in onze wereldreis passen. Het is een klein eilandje; het is slechts 163,6 vierkante kilometer groot. Er wonen rond de 4000 mensen. Men zegt dat het een van de meest geïsoleerde eilanden ter wereld is. Dit is onze kans om het piepkleine eilandje aan de andere kant van de wereld te bezoeken!
Rapa Nui
In 1722 is door een Nederlander het eiland ontdekt. Omdat dit op Paasdag was, noemde de ontdekker het eiland heel origineel Paas-eiland (nee Haanies, geen paasei-land). Oorspronkelijk heette het eiland Rapa Nui (Grote Rots) en zo wordt het nog steeds door de bewoners zelf genoemd. De aanduiding Rapa Nui wordt gebruikt voor zowel het eiland, de taal als voor hun eigen volk.
Een andere naam voor Paaseiland is "de navel van de wereld". De eerste mensen vonden een perfect ronde steen op het eiland en waren ervan overtuigd dat dit de navel van de wereld is. We hebben even gevoeld en kunnen dit bevestigen ;-)
 |
Aankomst en hotel
We hoorden op het chaotische kleine vliegveld van Paaseiland dat mensen een bordje Van Beek hadden gezien. Maar wij zagen die nergens. Op onze vraag of degene die op ons stond te wachten een man of een vrouw was, konden ze ons geen antwoord geven. Hmmmm. Verschillende mensen kwamen ons helpen en al snel wisten we dat de hoteleigenaar, Raul, op het vliegveld gesignaleerd was. Is dit ´ons kent ons´ of is de hoteleigenaar bekend? Het werd wat minder druk en uiteindelijk bleven we met z´n tweeen over. We besloten om dan maar een taxi aan te houden en tot onze verbazing stond er op de taxi heel groot Van Beek. Hahaha. Eenmaal aangekomen bij het hotel bleek dat Raul ons niet kon vinden (?) en maar weer was terug gegaan. Maar goed, we waren in het hotel, hotel Orongo.
 |
 |
Raul gebaarde ons dat we moesten gaan zitten. Later bleek dat zijn (een man dus, maar inderdaad wat moeilijk te bepalen) communicatie voornamelijk bestaat uit grote en drukke handgebaren, vaak zonder woorden. Erg vaag. We kregen een welkomstdrankje en mochten een kamer uitzoeken. Het hotel was groen, redelijk schoon en met een goed ontbijt. Om Raul zelf hebben we heel erg moeten lachen. We denken dat hij model heeft gestaan voor een slechte comedieserie met een overdreven homoseksuele hoofdrolspeler. Raul is een beetje vreemd, maar wel ontzettend behulpzaam. Hij heeft de laatste dag de stad voor ons rondgereden om de eigenaren van een winkeltje te zoeken. Erg tof. Daarnaast is hij een top-kok, sla een diner niet over!
Vervoer
Op Paaseiland is eigenlijk alles duur, zo ook de taxi's. We hadden uitgerekend dat het huren van een auto toch wel de meest goedkope optie was om het eiland te verkennen. Eenmaal bij het verhuurbedrijf aangekomen, zagen we een quad staan. Hee, dat is ook grappig, daar hadden we nog niet aan gedacht. "Dat is wel onverantwoord" zei Harm, "maar we doen het toch" voegde Cindy eraan toe. Er waren vier regels: maximaal één persoon op de quad, verplichte veiligheidskleding en helm, niet over de openbare wegen rijden en natuurlijk niet met alcohol/ drugs op achter het stuur. Aan dit laatste criterium voldeden we, dus een half uur later gingen we op pad :-)
 |
 |
Uiteindelijk was de keuze voor een quad perfect. We konden overal komen, ook op plaatsen waar geen fietsers en auto's konden komen. Je moet alleen wel een beetje geluk hebben met het weer. Als het zou hebben geregend, dan hadden we er nog viezer uitgezien dan we al deden. Ja, je moet niet vies zijn van stof en modder, dat word je vanzelf wel :-)
 |
Weer een avontuur
Het lijkt erop dat we het avontuur aantrekken, want we maakten weer iets bijzonders mee. Naast de prachtige beelden en verhalen (waarover later meer) hebben we namelijk ook nog een goede daad verricht. Tijdens een korte pauze stonden we met onze quad bij een tempeltje. Ineens kwam er een ranger op een crossmotor aanzetten. "Kunnen jullie me helpen?!" vroeg hij in alle haast. "Natuurlijk" riepen we in koor, "wat is er aan de hand?" "We moeten een paard redden uit de krater van de vulkaan", zei hij. We keken elkaar aan en vroegen ons verbaasd af of we het wel goed hadden verstaan. Omdat hij alweer weg crosste, gingen we er vol gas met onze quad achteraan. We scheurden vertikaal de vulkaan op, zo ver als we konden. We renden met de ranger de krater in en zagen een uitgeputte merrie in de krater liggen, die overigens vol drijfzand stond. Bij het arme paard stond een veulentje, het bleek zijn moeder te zijn. "Ze ligt er al sinds gisteren in, we dachten dat ze dood was", vertelde de ranger ons. Met nog twee anderen hebben we uiteindelijk met touwen het paard uit de krater weten te trekken. Ze bewoog niet, maar ademde nog wel. Het veulentje stond op een afstandje te kijken wat we allemaal deden. Tja, en nu is het afwachten... Na een kwartier tilde het paard haar hoofd op. Yes, beweging! Nog een kwartiertje later ging ze rechtop zitten. We hebben goede hoop...
 |
Zoals eerder aangegeven, zijn er op dit eiland verschillende beelden en verhalen. We hebben ze geclusterd om het wat overzichtelijker te maken.
Moai
 |
In de 18e eeuw leefden er twee groepen op het eiland: Polynesiërs en 'blanken'. Deze blanken waren de Langoren (letterlijk nemen), ook wel Hanau Epe genoemd. Deze twee groepen leefden in vrede samen op het eiland. De Langoren hebben de vele moai gemaakt. Dit zijn de (zeer bekende) grote stenen hoofden die op het eiland te vinden zijn. Er zijn in totaal meer dan 900 moai te vinden! De moai zijn voorstellingen van voorouders die om vruchtbaarheid smeken. Voortplanting was op een extreem geïsoleerd eiland als Paaseiland van cruciaal belang om te overleven.
Deze moai, tot negeneneenhalve meter hoge beelden, zijn gemaakt uit zacht vulkanisch gesteente (tufsteen). De witte oogschijven, die in deze kassen zaten, werden pas in 1978 voor het eerst teruggevonden. De meeste moai stonden opgesteld op een platform of ahu en keken naar het binnenland. Slechts zeven beelden, opgesteld in een rij van klein naar groot keken naar de zee. Het is geen doen om alle beelden op het eiland te zien, je moet altijd keuzes maken. Al hebben wij scheurend op de quad wel heel veel beelden kunnen zien :-)
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Er zijn over het hele eiland ook honderden altaren (Ahu´s) te vinden waarop ceremonies plaatsvonden. Sommige van de moai´s staan ook op deze plateaus.
 |
 |
Vooral met zonsopkomst en zonsondergang voel de mystiek van Paaseiland. De foto´s hieronder zeggen wederom veel meer dan duizend woorden.
 |
 |
 |
 |
Vogelman
Naast de voorouderverering (maoi) zie je op Paaseiland ook veel terug van de Vogelman (Tangata Manu), een fabeldier bestaande uit een kruising tussen mens en fregatvogel. De plotselinge overstap van moai naar Vogelman heeft vermoedelijk te maken met een machtsovername door krijgszuchtige bevolkingsgroepen als gevolg van de verstoring van het ecologische evenwicht. Andere theorieen gaan ervanuit dat voorouderverering en de vogelmancultus een tijd lang naast elkaar bestaan hebben.
De verkiezing van de Vogelman van het eiland is geen fabel, het was een jaarlijks terugkerende gebeurtenis. Het ging als volgt: iedere lente zwommen jonge mannen vanuit Orongo naar het kleine rotseilandje Motu Nui, om het eerste ei van de bonte stern (Sterna fuscata) te zoeken. Wie als eerste een ei onbeschadigd naar het hoofdeiland bracht werd uitverkozen tot Vogelman, en kreeg daarom bijzondere voorrechten. De Vogelman was een jaar lang geestelijk leider.
 |
 |
 |
 |
Natuurlijk hebben wij dit plaatsje Orongo ook bezocht. We hoefden geen entree te betalen omdat de ranger in Harm zijn zoon herkende... Harm was eigenlijk van plan om deel te nemen aan de jaarlijkse traditie, maar hij hoefde niet te zwemmen en op zoek te gaan naar het ei, omdat de traditie 150 jaar geleden is gestopt (helaas).
 Vulkaan van Orongo |
|
 De rots |
 Orongo |
Make Make
De Vogelman was geestelijk leider van een animistische religie, waarbij zoals gewoonlijk meerdere goden worden aanbeden. Denk bijvoorbeeld aan de God van de zee, de God van de liefde, etc. De belangrijkste God was natuurlijk de God van de Schepping, Make Make genaamd. De afbeelding van Make Make bestaat uit een maskervormig gelaat met grote ogen. Deze God is in veel rotstekeningen te zien.
 Make Make |
Het huidige geloof
Christendom
In 1864 kwamen er Franse missionarissen naar het eiland, met natuurlijk als doel om de bevolking christelijk te maken. Rond deze periode was er op het eiland sprake van overbevolking. Er was ontbossing en uitputting van de beperkt aanwezige natuurlijke grondstoffen. Daarnaast was er sprake van ziektes zoals tuberculose. De bevolking slonk van duizenden mensen naar slechts een paar honderd. Het werk was nu voor de missionarissen natuurlijk niet meer zo moeilijk en het christendom werd in het geloof geïntegreerd.
Het begin is natuurlijk de overeenkomst tussen de christelijke God en Make Make. Het was voor de missionarissen niet de christelijke God te introduceren. Het feit dat de Rapa Nui tot de dag van vandaag de afbeelding van Make Make gebruiken (zelfs in de kerk) is dus niet zo verwonderlijk. We hebben zelfs een tempeltje gezien waarin een Mariabeeld stond. Het bovenste deel van het hoofd van Maria was vervangen door het hoofd van Make Make. Het lijkt in eerste instantie een beetje luguber en anti-christelijk, maar dat is het juist niet: een samensmelting van twee geloven.
 |
 |
Ook de Vogelman is in het huidige christelijke geloof geïntegreerd. Er wordt niet meer naar eieren gezocht om een nieuwe religieuze leider te hebben, want nu is er Jezus als leider. In de kerk zie je dan ook beelden van Jezus met op zijn hoofd een vogel.
 |
 |
Animisme
We hebben aan veel mensen op Paaseiland gevraagd wat voor een geloof ze precies aanhangen en iedereen beantwoordde dit met "het Christendom". Dat begrijpen we eerlijk gezegd niet zo goed, want in het oosten van het eiland zien we toch zeker sporen van het animisme. Schedels op stokken zijn niet alleen "voor de decoratie", zoals ze ons willen doen geloven. Om nog maar niet te spreken over de grotten die we hebben gevonden... deze staan vol met kaarsjes en het nieuwe hout ligt al klaar om gestookt te worden. "Dat is historie&qout; horen we ze al zeggen. Nee, dat is het niet, want we hebben er kranten gevonden van oktober 2008! Vaag, mysterieus, niet open, interessant dus!
 |
 |
Paaseiland wordt in eerste instantie geassocieerd met de grote stenen hoofden (moai), maar dit is slechts een klein gedeelte van Paaseiland. Het is een dure bestemming, maar zeker een bezoekje waard! Zeker als je in de buurt bent... nou ja, in de buurt... binnen de 4000 km dus :-)